top of page

ChemSketch: Um Software para Desenhar Estruturas Químicas

Foto do escritor: Luan Duarte
Luan Duarte
28 de mai. de 2019
4 min de leitura

Atualizado: 21 de nov. de 2020

Na área da Química é fundamental a utilização de recursos gráficos para poder ilustrar ou visualizar os conceitos que são estudados ou ensinados. A própria linguagem desta ciência se utiliza de fórmulas, estruturas químicas, modelos e outros recursos visuais que facilitam a compreensão de teorias, além de ser um meio de tornar universal estes conhecimentos.

Muitas vezes professores e alunos utilizam figuras disponíveis na internet que trazem os conceitos e teorias desejados para incluir em suas aulas ou estudos. Ou fazem uso de imagens "escaneadas" de livros e outras fontes, sem o devido cuidado de fazer a citação. Porém, algumas dessas lustrações podem apresentar erros conceituais ou estar protegidas por direitos autorais (como as de textos impressos e outros materiais editoriais), o que pode trazer problemas para quem compartilha este conteúdo de forma indevida. Além disso, nem sempre encontramos na rede uma figura que represente corretamente o que se pretende ilustrar.

Uma forma de contornar esse problema, bem como de complementar o ensino ou os estudos de Química, é utilizar Softwares Educacionais (SE, também chamados de programas educativos ou apenas programas) e aplicativos (applications, ou apps) que possam ser úteis aos objetivos pretendidos. Essas ferramentas são de grande importância por auxiliar na visualização de conceitos químicos e ilustrar de forma gráfica estes conhecimentos. Além disso, criar ilustrações próprias evita os problemas citados anteriormente.

Existem vários programas e aplicativos que podem ser úteis ao Ensino de Química ou nos estudos dessa ciência por possibilitar a visualização de conceitos químicos, principalmente os de difícil abstração, ou para representação estrutural de moléculas e compostos químicos.

"Dentre os diversos softwares educacionais disponibilizados para o exercício do ensino-aprendizado, encontram-se o software americano ACD/ChemSketch® pertencente ao pacote ACD/Labs. Este é um programa gratuito que pode ser utilizado livremente no ambiente escolar, contendo interface compatível com a maioria dos editores de texto e com a Internet [...], apesar dele ser disponibilizado apenas no idioma inglês, é um programa de fácil manipulação e usabilidade, sendo empregado na realização de diversas tarefas [...]" (BATISTA et al., 2016, p. 3 e 4) (Figura 1).


Figura 1 – Interface do SE ChemSketch, mostrando algumas das opções do seu banco de imagens e demais ferramentas disponíveis para desenhar estruturas químicas.


O ChemSketh é um SE bastante simples e pode ser utilizado para desenhar estruturas químicas, orbitais moleculares, reações químicas e demais objetos de representação usados em Química. Além disso, o programa apresenta um banco de imagens prontas que possui vidrarias de laboratório básicas, projeções de Newman, conjuntos de moléculas (como alcaloides, aminoácidos, esteroides e vitaminas), entre outras. Também é possível transformar estruturas moleculares planas em moléculas em três dimensões (3D).

"O ChemSketch oferece a facilidade de, ao criar a estrutura molecular, obter sua nomenclatura, fórmula e massa molar. Além disso, é possível copiar a estrutura criada no ChemSketch e colar no Microsoft Word, sem precisar salvar uma versão no software. Caso seja necessária a edição da estrutura inserida no Microsoft Word, basta clicar duas vezes sobre ela: automaticamente, o usuário será redirecionado ao programa de origem" (MORENO e HEIDELMANN, 2017, p. 14).

Para ter acesso ao programa basta fazer o download no site da ACD/Labs (Figura 2) e escolher a opção desejada: versão individual (One Installation), gratuita e recomendada para professores e estudantes; versão para instituições (Academic Site License), também gratuita e útil para escolas e universidades; e versão comercial (Commercial Version), que é paga e destinada a empresas e instituições governamentais. É necessário fornecer algumas informações básicas (como nome, e-mail, etc.) antes de ter acesso ao SE. Após isso basta "baixar" e instalar. Clique na imagem abaixo para visitar o endereço e fazer o download.


Figura 2 – Página da ACD/Labs onde é possível fazer o download do ChemSketch. Clique na imagem para acessar ou utilize este link.


O ChemSketch pode ser uma ferramenta muito útil para professores e estudantes por conta de sua facilidade de uso e por conter imagens já prontas que simplificam ainda mais sua utilização. Com isso, este programa se mostra como uma alternativa ao uso de imagens da internet e possibilita a criação e o compartilhamento de ilustrações químicas autorais - algo importante tanto para estudantes quanto professores.

Por fim, esperamos que este recurso venha a ser útil para professores em exercício da docência, alunos de graduação ou pós-graduação, e até estudantes do Ensino Médio, na elaboração de figuras e modelos de ilustração utilizados na Química.



Referências:


BATISTA, G. C., LIMA, A. R., CRISÓSTOMO, L. C. S., MARINHO, M. M., MARINHO, E. S. Softwares para o ensino de química: Chemsketch® um poderoso recurso didático. Revista Educacional Interdisciplinar, Vol. 5, Nº 1, p. 1-10, 2016. Disponível em: <https://seer.faccat.br/index.php/redin/article/view/451>. Acesso em 24 de fevereiro de 2019.

ChemSketch. Disponível em: <https://www.acdlabs.com/resources/freeware/chemsketch>. Acesso em 13 de maio de 2019.

MORENO, E. L., HEIDELMANN, S. P. Recursos Instrucionais Inovadores para o Ensino de Química. Química Nova na Escola, Vol. 39, N° 1, p. 12-18, 2017. Disponível em: <http://dx.doi.org/10.21577/0104-8899.20160055>. Acesso em 22 de setembro de 2020.

SOUZA, L. D. Seleção, organização e disponibilização de conteúdos digitais para Professores de Química através de um ambiente virtual. Dissertação (Mestrado). – Programa de Pós-Graduação em Química em Rede Nacional, Instituto de Química, Universidade Federal do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro, 2019. 208 f. Disponível em: <https://profqui.iq.ufrj.br/wp-content/uploads/2020/08/Disserta%C3%A7%C3%A3o_2019_Luan-Duarte-de-Souza_Final.pdf>. Acesso em 22 de setembro de 2020.


________

Este é apenas um dos recursos tecnológicos que pretendemos compartilhar em nossa Covalência. Em breve outras ferramentas didáticas estarão disponíveis para acesso e/ou download. Fique ligad@! 😃

Ah, e se quiser agendar uma apresentação de nossos minicursos, cursos e ações acadêmicas em sua universidade ou escola, entre em contato conosco! 😉

Agradecemos a leitura! Esperamos que você goste do material e que seu conteúdo seja muito útil para você. Desejamos que faça bom uso dele em seus estudos ou suas aulas! 😄

Gostou deste post? Então compartilhe essa ideia! Faça conosco essa Covalência! 🤓

________

Acompanhe nossas Redes Sociais!

Facebook: @covalencia


________


________

Última atualização: 21/11/2020.

11 comentários


johnniwill.ia.ms4069
há 2 dias

AE 888 mình cũng chỉ ghé thử vì thấy bạn bè nhắc hoài, ai ngờ vào cái thấy giao diện khá dễ chịu. Trang chia nội dung theo từng khối nhìn thoáng mắt, kéo xuống không bị rối kiểu “một mớ chữ” như nhiều chỗ khác. Mình không có thời gian ngồi xem kỹ từng trò, nhưng thấy họ có nói kho giải trí hơn 100 lựa chọn nên cũng hiểu vì sao menu họ làm gọn gàng để đỡ ngợp. Có một mục giới thiệu riêng nhìn như mấy hộp thông tin ngắn, đọc lướt là nắm được ý chính, kiểu thân thiện cho người mới. Nói chung cảm giác bấm qua lại ổn, không phải đoán xem mình…

Curtir

johnniwill.ia.ms4069
há 2 dias

Ku bet ổn không? Mình thấy ổn, ít nhất là dùng không bị bực. Vào trang là thấy họ chia nội dung theo khối rõ ràng, đọc kiểu lướt nhanh vẫn nắm được ý chính chứ không phải cuộn mãi mới biết họ đang nói gì, mấy tiêu đề đặt thẳng thừng nên đỡ mất công đoán. Có đoạn nhắc họ tập trung tối ưu tốc độ vận hành với quy trình giao dịch rõ ràng, nghe hơi “chuẩn bài”, nhưng cách trình bày lại hợp lý nên mình đọc vẫn trôi, không bị cảm giác nhồi chữ. Mình cũng để ý mấy ô số liệu ghi chú trình bày dạng cột gọn mắt, nhìn phát là hiểu, và cái…

Curtir

katrinacha.vez.52.0.2
há 2 dias

Kubet đăng nhập rồi thì mình nói thật, ban đầu cứ nghĩ kiểu trang này chắc rối rắm lắm, ai dè lướt vài phút lại thấy ổn hơn mình tưởng, chữ nghĩa với mấy khối nội dung đặt gọn nên kéo xuống không bị mất hướng, nhìn là biết họ đang muốn mình đọc phần nào trước chứ không quăng tùm lum. Mình vẫn hơi nghi ngại mấy chỗ “hơn 150 trò” nghe hơi to, nhưng ít nhất họ chia theo sảnh riêng nên tìm đúng mục dễ. Lướt qua thôi. Không có cảm giác phải bấm qua lại nhiều. Mấy tiêu đề kiểu “tổng quan” với “kho game” để ngay trên trang nên ai mới vào cũng bắt nhịp…

Curtir

cap.rir.us07.4
05 de set.

tải 23win là mình thấy bạn bè nhắc nhiều quá nên bấm vào coi thử cho biết thôi. Mình không chơi hay đăng ký gì, chỉ lướt qua xem giao diện họ làm ra sao. Cảm giác đầu tiên là trang nhìn khá sáng và dễ thở, kiểu chia từng khối nội dung rõ ràng nên kéo xuống không bị rối mắt. Mình để ý mấy chỗ trình bày dạng bảng cột nhìn gọn, đọc lướt là hiểu ngay đang nói phần nào, không bị chữ dính vào nhau. Thanh menu cũng đặt chỗ dễ thấy nên chuyển qua lại vài lần là quen, không phải mò. Nói chung mình thích kiểu sắp xếp theo khối như vậy, nhìn vào…

Curtir

nolafo.wle156+abc123
05 de set.

uu88 casino mình thấy dạo này nhiều người nhắc nên tò mò bấm vào xem thử giao diện thế nào thôi. Không có ý soi kỹ hay chơi gì cả, chủ yếu nhìn cách họ trình bày cho dễ dùng không. Ấn tượng đầu là tông màu trung tính nhìn khá dịu mắt, ngồi lướt một lúc cũng không bị chói. Mấy mục trên trang chủ sắp xếp khá gọn, kiểu chia nhóm rõ ràng nên tìm thứ mình cần cũng nhanh, không phải kéo lên kéo xuống nhiều. Mình cũng để ý phần thông tin hiển thị theo dạng khối nên đọc lướt ổn, không bị rối chữ. Nói chung cảm giác họ làm giao diện theo kiểu hiện…

Curtir

Siga-nos em nossas Redes Sociais!

  • facebook
  • instagram
  • twitter
  • youtube

Receba nossas atualizações de conteúdo!

Social Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY

bottom of page